هر وقت PS5 را روشن میکنید و پیغام «System Software Update» میبینید، یک اتفاق در حال رخ دادن است؛ کنسول دارد فریمور جدید نصب میکند. اما فریمور PS5 چیست و چرا سونی اینقدر مرتب آن را بهروز میکند؟
فریمور (Firmware) همان سیستمعامل PS5 است؛ نرمافزار پایهای که روی حافظه داخلی کنسول نصب شده و همه چیز را از رابط کاربری گرفته تا امنیت سیستم و نحوه ارتباط سختافزار با بازیها کنترل میکند.
فریمور PS5 چه کاری انجام میدهد؟
بدون فریمور PS5 یک قطعه سختافزاری بیروح است. این بخش چندین وظیفه همزمان و مهم را دارد که شاید در نگاه اول مشخص نباشند:
-
اجرای بازیها: فریمور واسط بین بازی و سختافزار است. وقتی یک بازی اجرا میشود، فریمور مشخص میکند چطور از CPU ،GPU ،SSD و حافظه استفاده شود.
-
رابط کاربری و قابلیتها: همه چیزی که روی صفحه میبینید، از منوی اصلی تا Game Help، Share Play و کارتهای Activity، توسط فریمور ساخته شده است. هر بار که سونی قابلیت جدیدی اضافه میکند، از طریق آپدیت فریمور به کنسول میرسد.
-
امنیت سیستم: وقتی سونی در یادداشتهای آپدیت مینویسد «عملکرد و پایداری سیستمافزار را بهبود دادیم» معمولا یعنی آسیبپذیریهای امنیتی را حل کردهاند؛ چیزی که اغلب برای مقابله با هکها و اکسپلویتها انجام میشود.
-
سازگاری با بازیهای جدید: برخی بازیهای جدید نیاز به حداقل نسخه فریمور دارند. اگر کنسول آپدیت نباشد، ممکن است بازی اجرا نشود یا کاملترین تجربه را ندهد.
از کجا نسخه فریمور PS5 را بفهمیم؟
پیدا کردن نسخه فریمور کنسول ساده است. برای پیدا کردن نسخه فریمور کنسول خود، کافیست مسری زیر را پیش ببرید:
Settings (تنظیمات) ← System ← System Software ← System Software Information
اینجا میتوانید نسخه دقیق فریمور نصبشده را ببینید. دقت داشته باشید که پیشوند عددی نسخهها از ۲۰۲۴ به بعد تغییر کرده، مثلا در فریمور «26.01-12.70.00»، عدد «26» سال ۲۰۲۶ را نشان میدهد و «01» هفتمین آپدیت آن سال است.
برای بررسی آپدیتهای جدید هم میتوانید به همین بخش بروید یا PS5 را به اینترنت وصل کنید تا خودکار بررسی کند.
ارتباط فریمور PS5 با کپیخور شدن کنسول

این بخش دقیقا همان جایی است که گیمرهای ایرانی باید درباره آن بدانند. کپیخور کردن PS5 (که در جامعه گیمرها به آن «جیلبریک» میگویند) یعنی پیدا کردن آسیبپذیری در فریمور و استفاده از آن برای نصب و اجرای بازیهای غیررسمی. در ایران، از آنجا که خرید بازی ps5 گرانقیمت است یا موجود نیست، بسیاری از کنسولهای موجود، جیلبریک شدهاند.
در حال حاضر فریمورهای ۱.۰۰ تا ۴.۵۱ بهطور کامل قابل جیلبریک هستند. فریمورهای ۵.۱۰ و ۵.۵۰ هم از مارس ۲۰۲۵ پشتیبانی شدند. فریمور ۱۲.۷۰ که در فوریه ۲۰۲۶ عرضه شد، کنسول را برای ابزار جدیدی به نام Gezine قابل جیلبریک کرده است؛ ابزاری که انتظار میرود بین اواسط تا اواخر تیر ۱۴۰۵ بهصورت عمومی در دسترس باشد.
نکته مهم این است که هر بار که سونی فریمور جدید عرضه میکند، آسیبپذیریهای قبلی را میبندد. اگر PS5 را به آخرین فریمور آپدیت کنید، از فریمورهای قابل جیلبریک خارج میشوید و باید منتظر بمانید تا هکرها روش جدیدی پیدا کنند.
آیا آپدیت فریمور باعث بن شدن کنسول میشود؟
آپدیت فریمور بهتنهایی باعث بن شدن کنسول نمیشود و این تنها یک باور اشتباه بوده که بین گیمرها رایج شده است. در حقیقت، آنچه باعث بن کنسول شما میشود استفاده از جیلبریک در حالت آنلاین است.
اگر از فریمور سفارشی یا کد اصلاحشده در حالت آنلاین استفاده کنید، سونی میتواند هم سختافزار کنسول و هم حساب PSN شما را بهطور دائمی بن کند. از این رو، توصیه میکنیم که اگر جیلبریک شده (که اکثر کنسولهای موجود در ایران همینطور هستند) آن را به صورت کاملا آفلاین نگه دارید و تحت هیچ شرایطی به اینترنت متصل نکنید.
در صورتی که کنسول جلبریک شده را به اینترنت متصل کنید، ممکن است با چنین مشکلاتی روبهرو شوید:
-
بن شدن از PSN
-
خطر بریک شدن نرمافزاری
-
تشخیص توسط آنتیچیت بازیها
در نتیجه هر کدام از این سه مشکل، کنسول شما ممکن است کاملا از دسترس خارج شود.
جمع بندی
فریمور PS5 همان چیزی است که کنسول را «زنده» نگه میدارد؛ اضافه کردن قابلیتهای جدید، برطرفکردن باگهای دستگاه حفظ امنیت سیستم از جمله وظایف مهم فریمور است. برای گیمرهای معمولی، آپدیت منظم فریمور هیچ ریسکی ندارد و فقط تجربه بهتری را به ارمغان میآورد. اما اگر کنسول خود را برای استفاده از بازیهای غیراورجینال تغییر دادهاید، باید خیلی مراقب باشید؛ زیرا آپدیت هر فریمور جدید، پنجرهای که برای جیلبریک باز بود را میبندد و بازگشت به فریمور قبلی ممکن نیست.
فروشگاه اینترنتی کنج | فروش انواع کنسول بازی، بازی های اوریجینال، گجت، لوازم جانبی و تعمیر کنسول








